19 kwietnia 2021 r. Imieniny obchodzą: Adolf, Leon, Tymon

Pogoda: Siedlce

Numer 15
15-21 kwietnia 2021r.

menu

NEWS

Kandydatom do bierzmowania i ich rodzicom polecamy kolejny odcinek cyklu: DUCHA NIE GAŚCIE!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Rozmowy

 
 

Rozmowy ECHA

31 marca 2021 r.

Co Pan Jezus robił w Wielką Sobotę?


fot. ARCHIWUM

Rozmowa z dr. Romanem Zającem, biblistą i demonologiem, autorem wielu książek

​Jezus umarł na krzyżu w piątek, o 15.00. Następnie Jego ciało złożono w grobie, który zapieczętowano, zaś trzeciego dnia zmartwychwstał. A co się działo z Jezusem między śmiercią a zmartwychwstaniem?

W Składzie Apostolskim, czyli tym najbardziej podstawowym wyznaniu wiary, którego uczą się już małe dzieci, mówimy: „umęczon pod Ponckim Piłatem, ukrzyżowan, umarł i pogrzebion, zstąpił do piekieł, trzeciego dnia zmartwychwstał”. A zatem, kiedy martwe ciało Jezusa spoczywało w grobie i podlegało naturalnym biologicznym procesom, jakie następują po śmierci, wydarzyło się coś, co nazwano „zstąpieniem do piekieł”. Pamiętajmy, że człowiek to dusza i ciało. Tak naprawdę w artykule o „zstąpieniu do piekieł” chodzi o to, co działo się z duszą Jezusa przed zmartwychwstaniem, czyli przed ponownym zjednoczeniem z ciałem przemienionym w ciało uwielbione.

Czy słowo „piekło” użyte w Credo jest tożsame z tym, co powszechnie nazywamy piekłem, czyli z miejscem ostatecznego, wiecznego potępienia?

 

Pierwotna postać tego artykułu wiary brzmiała po grecku: „katelthonta eis ta katotata”, przy czym słowo „katotata” oznacza to, co jest nisko, na dole. Przyjęte w tłumaczeniu łacińskim wyrażenie „descendit ad infernos”, jakie zatwierdził Sobór Laterański IV w 1215 r., sugeruje natomiast piekło. Tego terminu używamy przecież właśnie na określenie miejsca wiecznego potępienia. Może to wprowadzać w błąd, ponieważ w artykule wiary chodzi raczej o starotestamentowy Szeol, nie zaś piekło w takim sensie, w jakim dzisiaj jest rozumiane. Według zgodnej opinii wielu teologów chodzi tu o miejsce, gdzie dusze sprawiedliwych oczekiwały obiecanego i upragnionego odkupienia. Żydzi wierzyli, że człowiek po śmierci trafia do krainy zmarłych, zwanej Szeolem, co jednak znamienne, wędrowali tam wszyscy ludzie: zarówno żyjący w przyjaźni z Bogiem, jak i grzesznicy (Koh 3,19). W Starym Testamencie nie widziano jeszcze różnicy pomiędzy pośmiertnym losem prawych i nieprawych. Pobyt w Szeolu był jednakowo smutny, przygnębiający i posępny dla wszystkich. Nie było tam podziału na dobrych czy złych, lepszych czy gorszych. Pierwotnie nie było to miejsce jakiejś kary, aczkolwiek pośmiertna egzystencja w Szeolu miała charakter raczej smutny. Traktowano go jako tymczasowe miejsce pobytu wszelkich dusz do momentu zmartwychwstania w dniu ostatecznym. Z czasem zaczęto jednak wyróżniać dwa stany bytowania w Szeolu. Pojawiały się koncepcje pewnej segregacji zmarłych. Widzimy to wyraźnie w przypowieści o bogaczu i Łazarzu.

 

No właśnie. Losy bezdusznego bogacza i biednego Łazarza są po śmierci diametralnie odmienne. Bogacz jest w Otchłani pogrążony w mękach, a Łazarz spoczywa na łonie Abrahama.

 

Jezus odwołuje się w swej przypowieści do koncepcji judaizmu Drugiej Świątyni, według której w Szeolu istnieje miejsce kary dla grzeszników oraz miejsce zwane łonem Abrahama, gdzie prawi po śmierci czekają na dzień sądu. Zgodnie z tym założeniem ludzie niegodziwi przebywają w najniższych i zdecydowanie mniej sympatycznych rejonach Szeolu, zwanych Gehenną, która przypomina już troszeczkę chrześcijański model piekła. Ale, co należy bardzo wyraźnie podkreślić, łono Abrahama nie jest bynajmniej tym, co uważamy za niebo albo za raj. To ciągle Szeol, ta bezradosna i dość smutna podziemna kraina zmarłych. A zarazem dwie różne rzeczywistości - niby bliskie, sąsiadujące ze sobą, a jednocześnie oddalone tak, jakby była między nimi przepaść. W jednej z tych rzeczywistości jest tylko cierpienie i żal, że zmarnowało się życie. W drugiej smutek, ale i nadzieja. Wracając zatem do początkowego pytania, zstąpienie do piekieł jest zstąpieniem do Szeolu, do krainy zmarłych.

 

Czy istnieją biblijne źródła tej tajemnicy wiary, że Pan Jezus po śmierci zstąpił do piekieł?

 

Ewangelie nic na ten temat nie wspominają, jednak w listach św. Pawła i św. Piotra znajdziemy pewne enigmatyczne wzmianki, które później interpretowano w tym właśnie sensie. Jako nowotestamentową podstawę tego artykułu wiary przytacza się zwykle trzy teksty. „Słowo zaś «wstąpił» cóż oznacza, jeśli nie to, że również zstąpił do niższych części ziemi? Ten, który zstąpił, jest i Tym, który wstąpił ponad wszystkie niebiosa, aby wszystko napełnić” (Ef 4,9-10). „Chrystus bowiem również raz umarł za grzechy, sprawiedliwy za niesprawiedliwych, aby was do Boga przyprowadzić; zabity wprawdzie na ciele, ale powołany do życia Duchem. W nim poszedł ogłosić [zbawienie] nawet duchom zamkniętym w więzieniu, niegdyś nieposłusznym, gdy za dni Noego cierpliwość Boża oczekiwała, a budowana była arka, w której niewielu, to jest osiem dusz, zostało uratowanych przez wodę” (1P 3,18-20). „Dlatego nawet umarłym głoszono Ewangelię, aby wprawdzie podlegli sądowi jak ludzie w ciele, żyli jednak w Duchu - po Bożemu” (1P 4,6).

Jak widać, nie chodzi tu po prostu o to, że Jezus podzielił los innych umarłych i doświadczył tego samego stanu bytowego, co oni. On zstępuje tam w zupełnie innym charakterze niż pozostali ludzie, którzy umarli.

 

W jakim celu Jezus po męce i śmierci zstąpił do piekieł?

 

Wielu Ojców Kościoła podkreślało głównie soteriologiczny charakter zstąpienia do otchłani, co zresztą współgra z fragmentami Nowego Testamentu, które przytoczyłem wcześniej. Teksty te wyraźnie sugerują, że Jezus wkroczył do świata zmarłych w celu obdarzenia ich owocami zbawienia. Innymi słowy - zstąpił tam jako Zbawiciel. Jego zejście do otchłani należy uważać za część misji zbawienia dotyczącej ludzi wszystkich czasów. Widzimy, że zbawienie objęło nie tylko ludzi współczesnych Jezusowi i urodzonych później, ale także wszystkie pokolenia ludzi żyjących, zanim nastąpiło Wcielenie. O tym, na czym konkretnie polegała „działalność” Jezusa w miejscu, do którego zstąpił, możemy przeczytać w apokryfach, czyli utworach zrodzonych z wyobraźni religijnej i zawierających elementy fantastyki oraz wiary ludowej.

 

Jakie informacje nam przekazują?

 

Istnieje sporo utworów, które prześcigają się w spektakularnych opisach. Temat zstąpienia do piekieł porusza m.in. Ewangelia Piotra, Ewangelia Nikodema, Ewangelia Bartłomieja, List Apostołów, Ody Salomona, Wyrocznie Sybillińskie czy Testament Dana. Zwłaszcza Ewangelia Nikodema niezwykle plastycznie podaje długi i dokładny opis, jak wyglądało Chrystusowe zstąpienie do piekieł, ukazując je jako triumfalne wkroczenie w królestwo śmierci. Otchłań ojców sąsiadować miała z otchłanią będącą wiecznym więzieniem dla upadłych aniołów i dusz ludzi potępionych. Apokryfy opowiadają o trwodze i panice, jaka tam zapanowała na wieść o przybyciu Chrystusa. Całą podziemną krainę wypełnił skowyt przerażonych demonów. W Ewangelii Nikodema Chrystus wyłamuje bez trudu zaryglowane bramy Hadesu, zadeptuje śmierć i ujarzmia szatana, a następnie wyprowadza z otchłani Adama, Ewę i tłum sprawiedliwych oczekujących wyzwolenia na łonie Abrahama, aby zaprowadzić ich do nieba. Przed odejściem Chrystus oznajmia Hadesowi, że w miejsce Adama i jego potomków wieczną karę ponosić będzie pod jego nadzorem szatan. W wersji łacińskiej jest to wyrażone bardziej dosadnie, a mianowicie: Jezus osobiście wiąże szatana łańcuchami, stawia stopę na jego karku i wtrąca go do Tartaru. Z apokryfów wynika, że śmierć Chrystusa z jednej strony położyła kres istnieniu Szeolu, czyli tej bezradosnej krainy zmarłych, do której trafiali zarówno dobrzy, jak i źli, a z drugiej strony zainaugurowała istnienie piekła w jego chrześcijańskim rozumieniu. Od tego momentu jest to już tylko miejsce kaźni szatana oraz przyszłych potępieńców.

 

Tuż przed śmiercią Jezus powiedział do łotra: „Zaprawdę powiadam ci: dziś będziesz ze Mną w raju”. Czyli można wnioskować, że już w piątek Jego dusza trafiła do Nieba.

 

Słowa Jezusa są tu jednoznaczne. Świadkowie Jehowy, którzy odrzucają istnienie nieśmiertelnej duszy, przesuwają przecinek, aby nadać tym słowom inny sens: „Zaprawdę powiadam ci dziś, będziesz ze Mną w raju”, czyli kiedyś tam w przyszłości, po zmartwychwstaniu wszystkich. Ale Jezus nigdy nie mówił „Zaprawdę, powiadam ci dziś”. Słowa Jezusa niosą niebywałe pocieszenie dla dobrego łotra. Dziś, to znaczy jeszcze w ten piątek! Za parę godzin! Nie możemy tego traktować jako czczych słów pocieszenia, bo Jezus nigdy nie rzucał ich na wiatr. Mówiąc o raju, miał na myśli, oczywiście, niebo. I tu ważna uwaga: według Nowego Testamentu przed śmiercią Jezusa niebo - jako „miejsce” przebywania Boga i aniołów - było zamknięte dla ludzi. Śmierć Chrystusa na krzyżu niejako je otwarła. Krzyż stał się kluczem do nieba.

W spisanych wizjach bł. Anny Katarzyny Emmerich czytamy, że po śmierci Jezus skierował się do otchłani i „ u wejścia zetknęła się z Nim dusza dobrego łotra idąca w towarzystwie Aniołów na łono Abrahama, podczas gdy złego łotra gnali właśnie czarci do piekła. Przemówiwszy parę słów do Dyzmy, wszedł Jezus do otchłani, gdzie na łonie Abrahama spoczywały dusze sprawiedliwych jego potomków…”. W niektórych apokryfach pojawia się nawet wątek wysłania łotra od razu do raju, który dociera tam jeszcze przed przyjściem Jezusa i sprawiedliwych z Szeolu, co z kolei wywołuje reakcję niedowierzania u aniołów pilnujących bramy nieba.

 

Podsumowując: czy moglibyśmy powiedzieć, że w ciągu tego dziwnego czasu - od Wielkiego Piątku do Niedzieli Zmartwychwstania - dzieło zbawcze odbywa się na dwóch planach: w otchłani, gdzie jest dusza Jezusa, i w grobie, gdzie jest Jego ciało?

 

Ja bym raczej powiedział, że dzieło zbawcze odbywa się w trzech etapach odpowiadających dniom z Triduum Paschalnego: to śmierć Jezusa na krzyżu, zstąpienie do piekieł i zmartwychwstanie. Każdy z tych elementów jest niezmiernie ważny dla pokonania szatana i wyzwolenia nas z okowów zła. W pieśni wielkanocnej śpiewamy „Zwycięzca śmierci, piekła i szatana, wychodzi z grobu dnia trzeciego z rana”. W Wielką Sobotę przychodzimy do kościoła, aby pomodlić się przy grobie Jezusa i jest to dla nas czas pewnej refleksji, zadumy, spokoju. A tymczasem to właśnie ten czas, między śmiercią a zmartwychwstaniem Jezusa, był dla Niego okresem szczególnie wzmożonej aktywności. W teologii prawosławnej tajemnica Wielkiej Soboty stanowi niemalże centrum zbawczego misterium.

 

Dziękuję za rozmowę.

Jolanta Krasnowska

Powrót

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

FACEBOOK

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Jubileusz parafii


W niedzielę 11 kwietnia parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Łukowie przeżywa jubileusz 100-lecia istnienia. W uroczystościach udział wzięli: ordynariusz diecezji siedleckiej Kazimierz Gurda oraz dwaj biskupi pochodzący z parafii Podwyższenia Krzyża Świętego: Henryk Tomasik i Grzegorz Suchodolski. W Niedzielę Miłosierdzia został poświęcony nowy posoborowy marmurowy ołtarz i ambona.

FOTOGALERIA

IV Ojcowski Poligon Duchowy


17 kwietnia w sanktuarium bł. Męczenników Podlaskich w Pratulinie odbył się IV Ojcowski Poligon Duchowy. Organizatorami spotkania - ph. „Wychowanie do wiary i męstwa” - były Kluby Ojca z Siedlec, Łukowa i Łosic. W programie „poligonu” były m.in.: konferencja wygłoszona przez dr. hab. Mieczysława Guzewicza, konsultora rady ds. rodziny KEP, oraz świadectwo Krzysztofa Plażuka, ojca trójki dzieci, przeniesionego do rezerwy podpułkownika Wojska Polskiego. Pielgrzymi wzięli udział również w nabożeństwie Drogi Światła. Zwieńczeniem, a zarazem punktem kulminacyjnym wydarzenia była Eucharystia sprawowana o północy.

PATRONAT "ECHO"


#NaszaFlagaPL
„230 rocznica uchwalenia Konstytucji 3 maja” - tak brzmi hasło ogólnopolskiego konkursu plastycznego #NaszaFlagaPL skierowanego do uczniów szkół podstawowych. Na czym polega rywalizacja?
więcej »
Odkryj sekrety zaświatów
Ludzie od najdawniejszych czasów zastanawiali się, co czeka ich po śmierci? I chociaż nikomu nie udało się zgłębić sedna tajemnicy, to na przestrzeni wieków pojawiały się osoby, które... wiedziały i widziały więcej.
więcej »
Fulla na ekranie
„Świętych obcowanie” - to tytuł filmu o życiu i mistycznych doświadczeniach Fulli Horak. Ruszyła zbiórka pieniędzy umożliwiających powstanie dokumentu.
więcej »
Oddać się w opiekę Świętej Rodzinie
Na sobotę 8 maja planowana jest doroczna Pielgrzymka Czytelników „Różańca” i Członków Rodziny Loretańskiej. - Jest to wydarzenie, które co roku przyciąga do Loretto pielgrzymów z całej Polski - potwierdzają ss. loretanki.
więcej »
Diecezjalny Dzień Rodziny
Pojednanie w małżeństwie będzie tematem Diecezjalnego Dnia Rodziny, który odbędzie się 9 maja. Jak co roku uczestników gościć będzie parczewska bazylika mniejsza w Parczewie.
więcej »
Jubileuszowa edycja
Trwa jubileuszowa, 25 edycja Ogólnopolskiego Konkursu Wiedzy Biblijnej. - Głównym celem OKWB od początku było wyjście do młodego człowieka z przesłaniem zawartym na kartach Pisma Świętego - mówi Ewa Urbanek, koordynator OKWB w diecezji siedleckiej.
więcej »
...bo Niepodległa jest dla wszystkich
Gminne Centrum Kultury w Kobylanach realizuje projekt pt. „... bo Niepodległa jest dla wszystkich”.
więcej »
 

POLECAMY


Z miłością i męstwem
„Powszechnie mówi się, że czas to pieniądz. A ja wam mówię: czas to miłość!” - słowa Prymasa Tysiąclecia - podobnie jak całe „ABC Społecznej Krucjaty Miłości” jego autorstwa - nie straciły na znaczeniu. Wręcz przeciwnie!
więcej »
Odkryj swoją wartość
Moja książka jest dla każdego, kto mając już dość tego całego pędu świata, jego masek i udawania, pragnie od życia czegoś więcej - zauważa Damian Krawczykowski, autor książki „Selfie smartfonem Boga. Odkryj swoją wartość”.
więcej »
 

SONDA

 

Tydzień Biblijny jest dla mnie...

okazją do częstszej lektury słowa Bożego

szansą doceniania aktualności treści Pisma Świętego

sposobnością refleksji nad Bożą mądrością i wszechmocą

to czas jak każdy inny



LITURGIA SŁOWA


Poniedziałek
Czytania:
;
Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR