8 grudnia 2019 r. Imieniny obchodzą: Maria, Wirginia, Wirgiliusz

Pogoda: Siedlce

Numer 49
05-11 grudnia 2019r.

menu

NEWS

Adwent z Prymasem Tysiąclecia i Zanim zapłonie adwentowa świeca - to dwa adwentowe cykle ECHA. Polecamy lekturę tekstów!

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Kultura

 
 

Rozmowy ECHA

20 listopada 2019 r.

Znając swoje korzenie, łatwiej o punkt odniesienia


fot. ARCHIWUM

O tym, kim są bagnosze i bojarzy i co ich wyróżniało, opowiada Angelika Magier, stypendystka ministra kultury, która realizuje projekt pt. „Badania nad tradycyjną kulturą muzyczną bagnoszy i bojarów międzyrzeckich”, z wykształcenia etnomuzykolog, na co dzień pracownik Gminnego Centrum Kultury w Drelowie.

Kim byli bagnosze i bojarzy? To dwie grupy etnokulturowe wywodzące się z zachodniej części powiatu bialskiego. Bojarzy międzyrzeccy to drobna szlachta, zamieszkująca tereny gminy i miasta Międzyrzec. Warto wspomnieć, że tytuł bojara nie był dziedziczony, a nadawany za szczególne zasługi. Bojarzy sami uprawiali swoje ziemie i prowadzili gospodarstwa. Niektórzy byli na tyle zamożni, że stać ich było na wynajęcie parobków - chłopów do pracy. Tu można upatrywać początku bagnoszy, czyli mikrogrupy etnokulturowej zamieszkującej obszar dzisiejszej gminy Drelów. Legenda związana z bagnoszami głosi, że byli to chłopi zbiegli z dóbr międzyrzeckich. Tereny, na których się osiedlili, pokrywały bagna. Stąd nazwa bagnosze.

Co ich charakteryzowało?

 

Kultura Bojarów była zbliżona do kultury szlacheckiej. Ks. Adolf Pleszczyński w „Bojarach międzyrzeckich”, publikacji z 1892 r., dzieli tak niewielką grupę na dwie mniejsze: bojarów i „bojarów - górali”. Ci drudzy byli podobno byli roślejsi, mieli pociągłe twarze i orle nosy. Nazwę „bojarów - górali” uzasadnia się tym, że - jak tłumaczy ks. Pleszczyński „mieszkali na samym końcu parafji, jakby za górami, lub może dlatego, że w stosunku do innych, położenie ich gruntów jest górne”. Pleszczyński, pisząc o góralach, miał na myśli wsie Łuby, Kożuszki i Łuniew. Pozostali bojarzy - według Pleszczyńskiego - byli pochodzenia kmiecego, krępej budowy ciała, o twarzy typowo mazurskiej. Bagnosze to grupa obyczajami i pracą najbliższa warstwie chłopskiej.

 

Czy ta kultura muzyczna, która reprezentowali, wciąż jest żywa?

 

Podtrzymanie tradycyjnej kultury muzycznej bagnoszy i bojarów wymaga edukacji u podstaw i roztropnego pokierowania. W związku z zanikiem przekazu pokoleniowego rekonstrukcja wielu pieśni jest możliwa tylko z nagrań, materiałów źródłowych zebranych przez badaczy, często amatorów, w latach 80 ubiegłego wieku. Pieśni bojarów i bagnoszy, a szczególnie tych pierwszych, charakteryzuje lekka emisja głosu, lekkie prowadzenie melodii, wąski zakres dźwięków, dobra nośność po równinach i ślad lokalnie występującej gwary chachłackiej. Pieśni stanowiły narrację dnia codziennego, towarzyszyły zwyczajom i obrzędom związanych z życiem społeczności i jednostki.

 

Skąd w ogóle u Pani fascynacja Bagnoszami i pomysł na projekt?

 

Moją uwagę zwróciła luka w literaturze fachowej dotycząca kultury bagnoszy i bojarów. Do tej pory był to temat nieobjęty analizą i badaniami. Te etnokulturowe grupy nie doczekały się jeszcze monografii o tradycyjnej kulturze muzycznej. Dlatego jako etnomuzykolog postanowiłam zająć się tą kwestią. Materiały pozyskuję podczas badań terenowych prowadzonych na terenie gminy Drelów oraz gminy i miasta Międzyrzec, a także podczas kwerend w instytucjach, muzeach i bibliotekach, np. Instytucie Sztuki Polskiej Akademii Nauk, na Uniwersytecie Warszawskim, Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej oraz Katolickim Uniwersytecie Lubelskim w Lublinie, Muzeum Południowego Podlasia w Białej Podlaskiej czy Zespole Synagogalno - Muzealnym we Włodawie. Muszę przyznać, że zaskakuje mnie zróżnicowanie kulturowe południowego Podlasia i to jak wiele wątków pozostaje nadal nieopisanych. W miarę możliwości staram się do uzupełniać.

 

Z wykształcenia jest Pani etnomuzykologiem. Sama również śpiewa. Czy sięga Pani po repertuar bagnoszy?

 

Lokalna kultura muzyczna jest moim punktem wyjścia. Zaczynam od korzeni. Badam to, co mi najbliższe, by potem móc rzetelnie to kontynuować z zachowaniem właściwego dystansu. Śpiewam głównie pieśni bagnoszy. W tym roku brałam udział w Ogólnopolskim Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych w Kazimierzy, gdzie wystąpiłam w kategorii „śpiewak - solista”.

 

Interesuje się Pani też kulturą żydowską…

 

Tak, bo kultura żydowska jest nierozerwalną częścią międzyrzecczyzny. Warto o tym mówić i w żadnym wypadku nie można tego wypierać. Interesuje mnie szczególnie kultura muzyczna Żydów międzyrzeckich.

 

Dlaczego warto pielęgnować lokalne tradycje i kulturę?

 

Znając swoje korzenie, łatwiej poruszać się po świecie, łatwiej o punkt odniesienia. Tradycja to krucha materia. Odchodzi lub zmienia się z kolejnymi pokoleniami. Warto ją dokumentować, by mieć co przekazać kolejnym pokoleniom.

 

Dziękuję za rozmowę.

MD

Powrót

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie
Dodatek Echo Leśne

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Jubileusz siedleckiej książnicy


Miejska Biblioteka Publiczna w Siedlcach - największa i najstarsza biblioteka publiczna w mieście i regionie - obchodzi 100-lecie istnienia. Uroczystość jubileuszowa odbyła się 27 listopada w Sali Białej Miejskiego Ośrodka Kultury z udziałem wielu znamienitych gości: posłów i samorządowców, przedstawicieli służb mundurowych i instytucji kultury, dyrektorów bibliotek i emerytowanych pracowników MBP, sympatyków placówki oraz tych, bez których jej funkcjonowanie nie miałoby sensu - czytelników. [fot. Jarosław Kurzawa]

FOTOGALERIA

Konkurs Pieśni Patriotycznej


13 listopada odbył się Konkurs Pieśni Patriotycznej „Patriota 2019” zorganizowany przez Caritas Diecezji Siedleckiej. Wystąpiły dzieci i młodzież z terenu diecezji siedleckiej. Koncert był bardzo zróżnicowany, śpiewali soliści, ale nie zabrakło też wieloosobowych chórów i zespołów. Uczestnikom towarzyszyły również instrumenty, była gitara, skrzypce a nawet akordeon. Wszystkich połączył duch patriotyzmu i pamięć o tych, którzy zapłacili najwyższą cenę za wolność naszej ojczyzny. [fot. Monika Król]

PATRONAT "ECHO"


Ogólnopolski Konkurs Wiedzy Biblijnej
Zapraszamy młodzież szkół ponadpodstawowych do udziału w 24 Ogólnopolskim Konkursie Wiedzy Biblijnej odbywającym się w roku szkolnym 2019/2020.
więcej »
Mały Książę
8 grudnia w Mazowieckim Instytucie Kultury w Warszawie odbędzie prapremiera „Małego Księcia” w wykonaniu dzieci i młodzieży z Łosickiego Studia Teatralnego. Premiera spektaklu zaplanowana jest na 10 grudnia w Łosickim Domu Kultury. Wstęp wolny!
więcej »
Na rzecz hospicjum
15 grudnia w Galerii Siedlce, od 11.00 do 19.00, odbywać się będzie akcja „Pierniczkowe szaleństwo” zorganizowana przez Fundację Siedleckie Hospicjum Domowe dla Dzieci.
więcej »
 

POLECAMY


Rozwikłać zagadkę
Trzy osobowości, trzej różni wiekiem mężczyźni, trzy różne drogi życiowe, trzej różni ojcowie, a w centrum ich dyskusji: kobieta.
więcej »
w Oczekiwaniu
Przez tegoroczne rekolekcje adwentowe online poprowadzi nas znany internautom, choćby z takich serii jak „Czarno na białym, rekolekcje o spowiedzi” czy „Kościół jest dobry”, duet o. Michał Legan OSPPE i ks. Michał Olszewski SCJ.
więcej »
Odkryj głębię przypowieści z o. Dolindo
Jezus często nauczał w przypowieściach. Używał symboli i obrazów zaczerpniętych z życia codziennego i dzięki temu zrozumiałych dla swoich słuchaczy. Tymczasem dzisiaj często sprawiają nam one problem.
więcej »
 

SONDA

 

Czy czas Adwentu jest nam potrzebny?

tak, to czas na refleksję w zabieganym świecie

nie, Adwent nic nie zmienia

najważniejsza jest chęć odmienienia życia w oczekiwaniu na Boże Narodzenie

to okazja do stanięcia w prawdzie wobec Boga i samego siebie, a przez to do nawrócenia



LITURGIA SŁOWA



Czytania:
; ;

Ewangelia:


Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR