26 maja 2018 r. Imieniny obchodzą: Filip, Paulina, Marianna

Pogoda: Siedlce

Numer 21
24-30 maja 2018r.

menu

NEWS

W niedzielę 27 maja pod hasłem Kobieta - Życie+ w sanktuarium bł. Męczenników Podlaskich w Pratulinie odbędzie się III Diecezjalna Pielgrzymka Kobiet.

STRONA GŁÓWNA



Archiwum jedynek
Pobierz pełne wydanie

Historia

 
 

Z dziejów Podlasia (632)

9 maja 2018 r.

Odzyskiwanie wolności - 12 listopada 1918 r.

W Siedlcach tego dnia młodzi chłopcy żydowscy rozdawali i rozrzucali pod kościołami i po ulicach wrogie Polsce proklamacje z hasłami „Precz z armią”, „Niech żyje rewolucja” itp. Polscy żołnierze i mieszkańcy miasta rozpędzali ich i zabierali ulotki. W dalszym ciągu trwała praca nad rozbudową POW i PSZ.

Uaktywnił się komendant placu por. Tadeusz Górski, który raportował do Komendy Naczelnej: „Sokołów Podlaski wyzwolony został bez specjalnych komplikacji. Rozbrojeni Niemcy zostali odtransportowani po otrzymaniu meldunku, że oddali kasę”. W następnym meldunku z tego dnia donosił, że Niemcy w Łukowie skapitulowali dopiero po przybyciu z Siedlec plutonu Mariana Drobika. Ta wiadomość nie wydaje się ścisła. Pluton dowodzony przez Drobika przybył już po rozbrojeniu Niemców w Łukowie i szybko opuścił miasto, podążając na południe.

W Łukowie tego dnia wszędzie było widać na posterunkach „wiarusów” po lat 14, 16, w czapkach gimnazjalnych lub skautowych. Wkraczały nowe wiejskie plutony POW, odbywały musztrę na placu przed kościołem pijarskim. W gmachu byłego wojskowego gubernatorstwa już urzędował, otoczony młodzieżą, komendant łukowskiego obwodu POW pchor. Stefan Zdanowski. Ponieważ liczył on dopiero 22 lata, niewiele więcej niż otaczającą go młodzież, rozbrojony gubernator niemiecki Wilhelmi i jego oficerowie patrzyli na wszystko ze zdumieniem. Liga Kobiet Pogotowia Wojennego uruchomiła w mieście punkty żywnościowe i sanitarne. Ppor. Eugeniusz Kwiatkowski jako komendant placu wspólnie z Ładą-Bieńkowskim organizował kompanię piechoty. Sytuacja wkrótce stała się groźna, gdyż otrzymano wiadomość, że od strony Kocka maszerują na Łuków dwa uzbrojone oddziały niemieckie. Bieńkowski z Kwiatkowskim siedli na zdobyczne konie po gen. Wilhelmim i wyjechali naprzeciw nich. Zagrozili im, że jeśli wejdą do miasta, będzie masakra. Obiecano im spokojny odjazd. Niemcy oddali broń, dostali wagony i spokojnie odjechali.

12 listopada odbyło się rozbrojenie Niemców w Garwolinie. Stacjonująca w koszarach kompania niemiecka złożyła broń w wyniku akcji mediacyjnej ks. Wincentego Suprena, proboszcza i dziekana garwolińskiego. Tak o tym napisał Antoni Tomaszewski: „Zanim ktoś pomyślał o rozbrojeniu Niemców, już na terenie naszych koszar znalazła się cała niemiecka załoga i urzędnicy wojskowi. Przybyli oni w zwartym oddziale pod komendą najstarszego oficera. Po przybyciu, na komendę oddział ustawił w kozły broń, a oficerowie i urzędnicy odpięte szable i szpady zawiesili na ustawionych karabinach. Po dokonaniu samorozbrojenia najstarszy oficer zwrócił się polskiego komendanta baterii szkolnej o zapewnienie im ochrony i bezpieczeństwa.

Poważny kłopot dla historyka sprawia odtworzenie rozbrojenia w Radzyniu Podlaskim 12 listopada. W mieście tym prawdopodobnie były trzy oddziały niemieckie. Pierwszy składał się z 60-70 żołnierzy zgrupowanych na ul. Warszawskiej w magistracie, nieopodal dzwonnicy kościoła pw. Trójcy Świętej. Drugi oddział, liczniejszy, kwaterował w pałacu Potockich, trzeci w koszarach nad rzeką. Peowiacy postanowili rozbroić najpierw oddział w ratuszu. Według relacji Tadeusza Szycha atak przeprowadzano zbyt małymi grupami. Niemcy nie chcieli się poddać i wywiązała się strzelanina. Tak wspominał to Adam Fijałek z powiatu radzyńskiego: „Słyszę strzał zza budynku magistratu, ktoś biegnie do Niemców, ci strzelają do niego i natychmiast skierowują lufy karabinów do tych, co są na ulicy, ludzie padają plackiem na bruku i do rynsztoku, świszczą kule nad głowami”. Korzystając z przyduszenia atakujących do ziemi, Niemcy postanowili schronić się w dzwonnicy przy kościele Trójcy Świętej, szybko pomaszerowali do wyniosłego obiektu i tam się zabarykadowali. Pod wieczór przybyły grupy POW z Branicy i Zbulitowa i trwała obustronna wymiana strzałów. Według relacji T. Szycha od ognia karabinu maszynowego na dzwonnicy kościelnej został ciężko ranny w pierś strażak i peowiak Józef Fijałek z Branicy (żył jeszcze dwie godziny). Obiecał matce, że szybko wróci, gdyż następnego dnia miało się odbyć wesele jego siostry. Los chciał inaczej. Po jakimś czasie Niemcy spod kościoła i koszar postanowili przedrzeć się do swoich oddziałów w pałacu. Gdy wyszli z obiektów, peowiacy rzucili się odbierać im pasy i karabiny. Wiadomo, że Ludwik Mańko rozbroił trzech żołnierzy. W sumie wszystkich uciekających rozbrojono. Oddział niemiecki kwaterujący w pałacu otworzył ogień z karabinów maszynowych. Peowiacy odpowiedzieli strzałami ze zdobytej dzwonnicy kościelnej. Po pewnym czasie, uznawszy, że sytuacja ich jest beznadziejna, Niemcy opuścili pałac i zaczęli wycofywać się dzisiejszą ul. Lubelską. Peowiacy dogonili ich na rozstaju dróg do Lublina i Łukowa. W trakcie wymiany strzałów kilku okupantów zostało rannych. Widząc nieustępliwość nacierających Polaków, wycofali się w stronę lasów, porzucając tabor samochodowy i konny.

Tego dnia w Międzyrzecu Podlaskim powstała niemiecka Rada Żołnierska, która odsunęła od władzy lejtnanta Kwappa i wyraziła chęć odjazdu do Niemiec. W mieście doszło do rozruchów ludności polskiej. W tej sytuacji ujawniła się Straż Obywatelska (nieuzbrojona) pod nazwą Samopomoc, która wystawiła mieszane posterunki polsko-niemieckie.

Według meldunku T. Górskiego 12 listopada strażacy z Mordów przybyli do Platerowa, gdzie rozbrojono ok. 200 Niemców i zdobyto wielkie ilości koni, żywności, węgla i samochodów. Inne źródła podają, że 40-osobowy oddział POW pod dowództwem I. Humnickiego, właściciela Ruskowa, przybył koleją z Mordów i dopomógł strażakom rozbroić załogę niemiecką w Platerowie. Zdobyto 200 karabinów i ckm.

12 listopada rozbrojono Niemców także w Milanowie (50 Niemców) i w Kąkolewnicy, gdzie zdobyto trzy auta ciężarowe.

Józef Geresz

Powrót

Aktualności

Więcej artykułów z tej kategorii »

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

FOTOGALERIA

Święto rodziny


W niedzielę 13 maja do sanktuarium Matki Bożej Królowej Rodzin przybyli narzeczeni, małżeństwa i rodziny z dziećmi z całej diecezji. Tegoroczne spotkanie odbyło się pod hasłem „Rodzina drogą Kościoła”. [fot. K. Ochnio]

FOTOGALERIA

Jarmark św. Stanisława


Ponad 200 wystawców, występy artystyczne, a przede wszystkim słoneczna pogoda - tak wyglądał XI Jarmark św. Stanisława w Siedlcach, który odbywał się 11 i 12 maja. [fot. J. Kurzawa]

PATRONAT "ECHO"


Rok o. Pio
Dwa okrągłe jubileusze: 100 lat od otrzymania stygmatów i 50 lat od przejścia do domu Ojca - ten rok z pewnością będzie należał do św. o. Pio.
więcej »
Diecezjalna Pielgrzymka Kobiet
Odbędzie się już po raz trzeci w Pratulinie 27 maja.
więcej »
Na Bożą chwałę
27 maja w parafii pw. św. Małgorzaty w Ulanie odbędzie się II Festiwal Pieśni Maryjnej.
więcej »
Znów zagrają dla Jezusa
W gronie polskich miast, które w Boże Ciało zagrają dla Jezusa, po raz drugi znajdą się także Siedlce. Koncert uwielbienia „Siedlce dla Jezusa” ph. „Bądźcie mocni w Panu - siłą Jego Ducha” odbędzie się 31 maja, o 19.00, na płycie miejskiego lodowiska przy ul. B. Prusa 6.
więcej »
W jednym miejscu
Jednego dnia w jednym miejscu spotkają się wszyscy, którzy chcą robić coś dla swojego otoczenia. Mowa o II Dniu Siedleckich Organizacji Pozarządowych, który odbędzie się 25 maja na pl. im. gen Sikorskiego.
więcej »
 

POLECAMY


Bóg nie umarł
Monolith Films przedstawia „Bóg nie umarł. Światło w ciemności”. Film w kinach od 18 maja!
więcej »
Grają o plac zabaw!
Szkoła Podstawowa z Oddziałami Integracyjnymi nr 6 im. Władysława Broniewskiego w Siedlcach gra o nowy plac zabaw. Głosowanie trwa!
więcej »
 

SONDA

 

Miesiąc z Maryją...

uczestniczę w nabożeństwach majowych

kojarzy mi się z wiosną

odmawiam Litanię loretańską

nabożeństwo do Maryi nie powinno ograniczać się do jednego miesiąca

jest jak każdy inny



LITURGIA SŁOWA


Sobota
Czytania:
Jk 5, 13-20; Ps 141 (140), 1b-2. 3 i 8
Ewangelia:
Mk 10, 13-16

Czytania na dzień dzisiejszy - www.mateusz.pl

PROMOCJA

 

 
statystyka

NASI PARTNERZY

Copyright 2008 Echo Katolickie

Realizacja KREATOR